www.reportersfocushausa.com

Hukumar zaben Najeriya INEC, ta ce fasahar tantance masu kada kuri’a ta Bimodal (BVAS) da aka yi amfani da ita a zaben 2023 ta samu nasarar kashi 98 cikin 100.

Shugaban hukumar ta INEC, Mahmood Yakubu ne ya bayyana hakan a ranar Talata a lokacin da yake jawabi ga kwamishinonin zabe na jihohin tarayya a hedikwatar hukumar da ke Abuja.

BVAS ita ce injin da ake amfani da shi don ba da izini ga masu jefa ƙuri’a ta amfani da Katin Zabe na Dindindin (PVCs) da tambarin yatsa ko fasahar tantance fuska.

Farfesa Yakubu, ya ce fasahar BVAS da aka tura domin gudanar da zabukan ta nuna gagarumin ci gaba na kashi 98 cikin 100 na nasara idan aka kwatanta da kashi 29.2 na masu karanta katin zabe a zabukan 2019 da ya gabata.

“Bayanan mu sun nuna cewa nasarar da aka samu na samun amincewar BVAS ya kai kashi 98% idan aka kwatanta da na Smart Card Reader na 29.2% yayin babban zaben 2019,” in ji shi.

Mista Yakubu ya kara da cewa hukumar na duba duk wasu shaidun da ke nuna cewa an tafka magudi a lokacin zaben, ciki har da gurfanar da masu laifi.

Ganawar da RECs shine na farko na ayyukan duba babban zabukan 2023 da aka gudanar a ranakun 25 ga watan Fabrairu da 18 ga Maris da kuma karin zabuka a wasu mazabu a ranar 15 ga Afrilu.

INEC ta ce bitar za ta mayar da hankali ne kan dukkan harkokin zabe kafin zabe da lokacin da kuma bayan zaben.

A karshen bitar cikin gida da masu ruwa da tsaki, shugaban INEC ya ce hukumar za ta fitar da cikakken rahoto.

Ya kara da cewa hukumar ta samu rahotanni daga jami’an sa ido 54 da aka amince da su na kasa da kasa.

“Za mu ba da fifiko daidai wa daida ga dukkanin rahotanni tare da sake duba su cikin cikakkiyar tsari don tabbatar da cewa an koyi darussan da suka dace daga yanke shawara da shawarwarin su. A matsayinmu na Hukumar, muna fatan za mu ci gaba da dogaro da goyon bayan masu ruwa da tsaki don inganta harkokin zabe a Najeriya,” inji shi.

Zaben 2023 ‘mafi shiri’ – Yakubu

Duk da kalubalen kayan aiki da aka fuskanta a ranar zabe, musamman zaben shugaban kasa, Mista Yakubu ya ce babban zaben 2023 na daya daga cikin shirye-shiryen da aka yi na kwanan nan.

Ya ce an fara shirye-shiryen zaben 2023 nan take bayan zaben 2019.

Ya ce: “Sakamakon abubuwan da suka faru a baya, mun fara shirye-shirye kai tsaye bayan babban zaben 2019, tare da yin la’akari da akwatunan da suka dace cikin shekaru hudu. Bukatar koyo daga abubuwa masu kyau da nakasassu sun sa hannun jarin da muke farawa a yau yana da mahimmanci. “

Mista Yakubu ya lissafo ‘kyakkyawan labarai’ daga zaben da suka hada da tunkarar kalubalen tsaro da ke barazanar kawo cikas a zaben.

A cewarsa, kudi da karancin man fetur da suka hada da kwanakin da suka rage kafin zaben bai shafi yadda za a gudanar da zaben ba, yayin da aka ci gaba da gudanar da zabe a wannan rana.

“Damuwa da cewa rashin tsaro da aka dade ana fama da shi a fadin kasar zai kawo cikas ga zabukan da suka kunno kai a ranar zabe saboda an gudanar da zaben cikin lumana,” in ji shi.

“Duk da kalubalen kudi da man fetur da kuma hare-haren da ake kaiwa ma’aikatanmu da cibiyoyinmu a fadin kasar, hukumar ta ci gaba da gudanar da zaben kamar yadda aka tsara. Zabukan farko na shugaban kasa da na Majalisar Dokoki ta kasa, an gudanar da su kamar yadda aka tsara a karon farko a babban zabuka hudu da aka gudanar a kasar.”

‘Mafi bambancin sakamako’

Mista Yakubu ya ce ra’ayin gaba daya na zaben ya nuna cewa “yana yin daidai da tsarin dimokradiyyar jam’iyyu da yawa.”

Ya ce zaben 2023 ya samar da sakamako daban-daban da aka taba samu tun bayan komawar Najeriya kan turbar dimokuradiyya a 1999.

“A yau, jam’iyyun siyasa biyar ne suka samar da gwamnonin jihohi, jam’iyyu bakwai sun lashe kujerun sanatoci, takwas suna da wakilai a majalisar wakilai, tara kuma a majalisun jihohi,” in ji shi. “Majalisar tarayya ta 10 tabbas ita ce mafi bambancin wakilcin jam’iyya tun 1999.”

Mista Yakubu, ya amince da wasu kalubalen da aka samu a lokacin zaben, inda ya bayyana cewa hukumar ta kudiri aniyar magance su yayin da take shirin tunkarar zaben nan gaba.